Bij veel kinderen die problemen vertonen in contact met volwassenen bestaat een diepgaande oorzaak: een verstoorde gehechtheidsrelatie.
Voor deze groep biedt ITGG Kind & Jeugd (Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag) een intensieve, langdurige behandelvorm. Deze werkt anders dan standaard interventies. Wat houdt deze aanpak precies in?
En wat maakt deze aanpak uniek?
In dit blog duiken we in ITGG Kind & Jeugd. Wat het is, voor wie het is, hoe het werkt en vooral waarom deze therapie anders is dan andere behandelvormen binnen de jeugd-GGZ.
Wat is ITGG Kind & Jeugd?
ITGG Kind & Jeugd (Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag) is een intensieve behandelvorm voor kinderen van ongeveer 5 tot 9 jaar die een geschiedenis hebben van meerdere scheidingen of verlies van primaire opvoeders, in combinatie met problematisch gedrag binnen gehechtheidsrelaties.
De kern van deze therapie is herstel van gehechtheid en vertrouwen.
Pas daarna wordt aandacht besteed aan gedragsverandering.
Het is een traject dat 1,5 tot 2 jaar kan duren en voldoet aan strikte criteria voor inzetbaarheid.
Voor wie is ITGG Kind & Jeugd bedoeld?
ITGG K&J is specifiek bedoeld voor kinderen die:
- Meerdere scheidingen of verlies van verzorgers hebben meegemaakt (minstens drie);
- Wonen in een (pleeg)gezin waar ze in principe kunnen blijven;
- Gedragsproblemen vertonen die samenhangen met een verstoorde gehechtheidsrelatie;
- Andere lichtere interventies niet passen.
ITGG K&J is specifiek ontworpen voor kinderen die in de normale opvoedingsomgeving, met alle aanpassingen van hun opvoeders, niet op eigen kracht tot een herstelde veilige basis kunnen komen. Tijdens de therapie kan het kind blijven wonen waar het nu is, en is er een vaste opvoeder beschikbaar die meewerkt en kan reflecteren op het proces.
ITGG Kind & Jeugd
Soms ligt de oorzaak van gedragsproblemen in de gehechtheidsrelatie. Met ITGG Kind & Jeugd werken we intensief aan het herstellen van vertrouwen tussen kind en opvoeders.
Hoe werkt de therapie?
Het belangrijkste onderscheid van ITGG Kind & Jeugd ligt in de basisfilosofie van de therapie: “eerst contact, dan opvoeding.”
Maar wat betekent dat precies?
Vertrouwd contact als startpunt
Veel kinderen met complexe gehechtheidsproblemen ervaren contact met volwassenen als onveilig of onvoorspelbaar. In zulke gevallen is het logisch dat gedragsverandering niet goed op gang komt: eerst moet er vertrouwen ontstaan. Opvoeders proberen dit ook, maar het lukt onvoldoende en put hen uit. Dat gaat ITGG K&J een periode overnemen.
In plaats van direct te focussen op gedrag, richt de therapie zich eerst op het opbouwen van een veilige, voorspelbare relatie tussen kind en therapeut.
Nieuwe ervaringen opbouwen in tempo van het kind
De therapeut werkt samen met het kind door te spelen, praten, activiteiten te doen en pas daarna geleidelijk meer uitdagende situaties te integreren.
Met deze opbouw ontstaan nieuwe, veilige ervaringen voor het kind die de oude patronen kunnen vervangen. De therapie is de oefensituatie voor het kind, op een manier die thuis nog niet lukt.
Transfer naar thuis
Pas als er binnen de therapeutische relatie een voldoende gevoel van veiligheid en voorspelbaarheid is opgebouwd, wordt de aandacht verlegd naar het vertrouwen en gedrag in de thuissituatie. Dat maakt het verschil met veel andere methodieken: bij ITGG is de focus op relatie als de hefboom voor gedragsverandering.
Wat zijn de doelen van ITGG Kind & Jeugd?
De therapie heeft duidelijke, gedefinieerde doelen die verder reiken dan symptoomreductie. Deze doelen maken duidelijk dat het traject breed en diepgaand is, gericht op de lange termijn en vooral op het mechanisme van gehechtheid zelf:
- Het kind kan oefenen met vertrouwen, nabijheid en voorspelbaarheid binnen een therapeutische relatie, als dit thuis nog niet lukt.
- Het kind ervaart dat er een ander is die rekening met hem of haar houdt en voorspelbaar is.
- De stress van het kind neemt af, waardoor rust en stabiliteit kunnen ontstaan.
- Het kind leert meer over emoties, over zichzelf én over de ander.
- Het verschil leren tussen verschillende mensen en relaties, een cruciaal element voor toekomstig sociaal functioneren.
- Uiteindelijk kan de relatie met vaste opvoeders verbeteren, met minder conflict en meer plezier.
- De kans dat het kind binnen het (pleeg)gezin kan blijven wonen neemt toe en voorkomt nieuwe verlieservaringen.
Hoe verschilt ITGG Kind & Jeugd van andere interventies?
Veel interventies binnen jeugd-GGZ richten zich primair op gedrag: wat gebeurt er, hoe vaak, hoe kunnen we dat verminderen of veranderen?
Die aanpak kan effectief zijn bij kinderen zonder ernstige gehechtheidsproblematiek, maar met kinderen waarbij vertrouwen, veiligheid en relatiecapaciteit zelf problematisch zijn, verliest traditionele therapie snel zijn grip.
Focus op relatie vóór gedrag
In veel interventies staat gedragsverandering centraal.
Maar bij ITGG-K&J is de relatie zelf het fundament van echte verandering.
Pas als de relationele basis groeit, kan gedrag duurzaam veranderen.
Duur en intensiteit
Waar veel interventies kortdurend zijn (weken of enkele maanden), is ITGG-K&J een intensief traject van 1,5 tot 2 jaar met regelmatige sessies.
Deze aanpak geeft ruimte voor echte emotionele verwerking en verandering.
Nieuwe ervaringen in veilige context
In plaats van alleen te leren hoe een kind anders kan reageren, biedt de therapie ervaringsgerichte leerprocessen binnen een veilige relatie.
Dit maakt de verandering dieper en robuuster.
Wetenschappelijke onderbouwing
ITGG K&J wordt onderzocht op effectiviteit in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam en de Academische Werkplaats Affect-us. Dat betekent dat er systematisch data wordt verzameld over de impact van deze aanpak.
Wanneer past ITGG Kind & Jeugd níet?
Net zo belangrijk als weten wanneer deze therapie wél past, is weten wanneer het het tegenovergestelde het geval is. Dit schept duidelijkheid voor verwijzers zodat zij het juiste pad kiezen en onnodige trajecten vermijden.
ITGG K&J is niet geschikt voor:
- Kinderen met een gemeten intelligentieniveau gelijk aan of onder 70 punten; daarvoor is de ITGG.
- Kinderen met autisme of (mogelijk) FASD. Ook zij profiteren van behandeling rond gehechtheid, maar andere interventies zijn meer passend.
- Ernstig zieke kinderen waarvoor andere behandelvormen meer geschikt zijn. De ITGG-K&J is te intensief.
Tot slot: wat maakt ITGG écht anders?
Samengevat is ITGG Kind & Jeugd geen standaard gedragsinterventie, maar een relatie-gerichte therapie. Het gaat niet alleen om gedragsuitingen, maar komt tot de kern van hoe een kind contact ervaart en vormgeeft. In gevallen van vroege gehechtheidsschade biedt deze therapie een diepgaand, structureel en langdurig perspectief op herstel.
Deze interventie is zinvol voor verwijzers wanneer andere behandelvormen niet passen omdat ze niet toekomen aan de relationele kern van het probleem. Als je als professional merkt dat bij kinderen herhaald contactverlies, terugkerende relatiespanningen, constant conflict of veel intra-psychische klachten de overhand hebben, dan is ITGG K&J een interventie die een oplossing kan bieden.